BAKAN FARUK ÇELİK'E EK SORULAR

Bakan Çelik söyleşinin bir yerinde iddialı bir biçimde şunları söylüyor: “Ben de herkese soruyorum. Burada Çalışma Bakanlığı’nın eksiği varsa çıksın herkes söylesin. (...) Ama çıkıp kimse söylemiyor.” Bakan yanılıyor. Söyleniyor, soruluyor fakat yanıt alınamıyor ve ölümler önlenemiyor. Bakan’ın bu çağrısını üzerimize alalım ve sorular sorup yanıtlar isteyelim. Buyurun Sayın Bakan, yanıtlayın. İşte sorularım:

1) Söyleşide sadece kendi bakanlığınız dönemini anlatmakla yetiniyorsunuz. AKP’nin üst düzey yöneticisi olarak sizden önceki AKP’li Çalışma Bakanı’nın Tuzla konusunda gerekeni yapmadığını mı düşünüyorsunuz? AKP hükümeti döneminde tersanelerde 55 işçi öldü. Ölümlerin 2003 yılından sonra ivme kazandığı görülüyor. 6 yıl boyunca hükümetiniz Tuzla için ne yaptı?

2) Bakanlığınız kuruluş kanununa göre çalışma hayatı ile ilgili yasaların uygulanması ve denetimi doğrudan sizin sorumluluğunuzda. Bakanlığınız yetki alanında kaç işyeri var ve bu işyerlerini denetlemekle görevli bakanlığınız teftiş örgütünde kaç müfettiş var? Bildiğimiz kadarıyla 600 civarında müfettiş ve 750 bini aşkın işyeri söz konusu. Bu teftiş örgütüyle çalışma hayatını denetlemek, çalışma yasalarını uygulatmak mümkün mü?

3) Tuzla, çok üzerine gidildiği ve sahiplenildiği için bugünlerde sık sık bakanlığınızca denetleniyor. Peki, İş Yasası’nın ihlal edildiği on binlerce işyeri nasıl denetlenecek? Örneğin ülkenin hızla gelişen sektörlerinde (turizm, perakende, güvenlik, finans) İş Yasası’nın temel hükümlerinin ne kadarı uygulanıyor?

4) Tuzla’da 46 asıl işverene (tersaneye) karşılık 500’e yakın taşeron şirket (alt işveren) var. Neredeyse her tersaneye 10 taşeron şirket düşüyor. Tersaneler asıl işin neredeyse tümünü parçalayıp alt işverene veriyor. Alt işverenler de kendi alt işverenlerine veriyor. Matruşka gibi! Neredeyse gemi yapım işi ile ilgili asıl işin tümü bölünerek alt işverene verilmiş durumda. Oysa İş Yasası’nın 2. Maddesi’ne göre işletmenin ve işin gereği ve teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez. İş Yasası’ndaki bu sınır ne anlama geliyor sayın Bakan? Bu sınırlama ve yasak neden kondu? Nasıl oluyor da bu yasağa rağmen Tuzla’da bu kadar yoğun bir taşeronlaşma yaşanıyor? Yasayı ihlal eden taşeron uygulamaları konusunda ne yaptınız?

5) Söyleşinizde Tuzla’da yetkili sendika olduğundan söz ediyorsunuz. Merak ettik Sayın Bakan, gemi inşa sanayi iş kolunda sendikalaşma oranı nedir? Bakanlığınızın Mayıs 2008 tarihli bir raporuna göre Türkiye’de gemi inşa sanayinde 34.500 işçi çalışıyor. Yine bakanlığınızın çalışma hayatı istatistiklerine göre gemi işkolunda özel sektörde sendika aidatı ödeyen işçi sayısı (toplusözleşme kapsamında) sadece 613’tür. Gemi yapım sanayinde sendikalaşma oranı yüzde 2’nin altında. Bu kadar vahim sendikalaşma oranı konusunda ne düşünüyorsunuz? 6 yıldır hükümettesiniz. Sendikal haklar konusunda hangi adımı attınız?

6) Sayın Bakan, yeni hazırladığınız Sendikalar Kanunu Taslağı’nda işkollarının sayısını ciddi bir biçimde azaltıyorsunuz. Bu son derece önemli ve olumlu bir adım. Peki, neden bütün dünyada metal işkolu içinde yer alan gemi yapım işkolunu ayrı bir işkolu olarak korumayı tercih ediyorsunuz? Üstelik bütün dünyada ayrı bir işkolu olan gıda imalatını tarım ve balıkçılıkla birleştirirken!

7) Bakanlığınızın hazırladığı bir raporda Türkiye için tersanelerde ölümlü kaza oranları “onbinde 3”, Japonya’da on binde 3, ABD’de on binde 2 olarak belirtilmiş. Anlaşılan “abartmayın” demeye getiriyor rapor! Peki, bu veriler hangi bilimsel kaynağa dayalı? ILO böyle bir veri üretmiyor. Nereden alıp koydunuz rapora bu verileri? Üstelik Türkiye’ye ilişkin veriler gerçek dışı! Şöyle ki, Tuzla Tersanelerinde 23 bin 680 işçi çalışıyor. 2007’de 12 işçi, 2008 (Ağustos itibariyle) 17 işçi ölmüş. Bu durumda ölümcül kaza sıklık oranı 2007’de on binde 5, 2008’de ise onbinde 7 değil mi?

Soruları artırmak mümkün ama yerimiz dar. Sayın Bakan, buyurun yanıtlayın. Kolayına kaçmadan, topu taca atmadan.